توضیحات :
مبانی نظری اهمال کاری تحصیلی چیست؟ در 35 صفحه در قالب Word قابل ویرایش.
بخشی از متن :
اهمال کاری تحصیلی
از نظر تاریخی اهمال کاری براساس دو دیدگاه قابل بررسی است . دیدگاه
نخست ، آن را یک پدیده نسبتا" تازه و دیدگاه دوم ، آنرا پدیده تمام زمان ها
در نظر می گیرد که در سال های اخیر افزایش یافته است . ( استیل[1] ، 2007 ) .
براساس دیدگاه دوم هزاران سال است که تعلل به عنوان به عقب انداختن کار
امروز به فردا ،ایجاد مشکل نموده است . برای مثال حمورابی پادشاه بابل بر
پایه قانون 283 به منظور جلوگیری از اهمال کاری قانون مهلت مقرر برای طرح
شکایت را به ثبت رسانیده است . رومیان اهمال کاری را واگذاری کار امروز به
فردا دانسته اند و در عصر حاضر نیز توماس هابز ، ارزش شخصی هر فرد را در
توانایی وی برای مدیریت و استفاده مؤثر از زمان تعریف می کند . ( استیل
2007 ).
باوجود این تنها در سال های اخیر در زمینه های ایجاد و چگونگی درمان آن توجه شده است .
از نظر لغوی واژه ی اهمال کاری معادل تعلل ، سهل انگاری و به تعویق انداختن می باشد . ( الیس ونال ، 1977 به نقل از فرجاد 1382 )
تعاریف
واژه لاتین تعلل،یا اهمال کاری از دو کلمه «پرو[2]» و «کـراسینوس[3]» تشکیل شده است که پرو به معنی جلو و کـراسینوس به معنی فردا می باشد . ( فراری[4] و همکاران ، 1995 ) . فرهنگ نامه کمبریج ( 2003 ) عقب انداختن انجام امری را به دلیل ناخوشایندی یا ملال آوری آن ، تعلل می داند .
اوند ( 1996 ، به نقل از استیل ، 2007 ) . اهمال کاری را به تعویق
انداختن عملی به خصوص هنگامی که تعویق بدون دلیل مناسب باشد ، می داند .
الیس وکنوس [5](1997 ) اهمال کاری را تمایل به
اجتناب از فعالیت، محول کردن انجام کار به آینده و استفاده از عذر خواهی
برای توجیه تأخیر در انجام فعالیت تعریف نموده اند . در تعریف این سازه ،
محققان به کاهلی و امروز و فردا کردن در انجام کارهای مهم ( در زمان مورد
انتظار ) ، همراه با تجارب ذهنی ناراحت کننده اشاره نموده اند ( سنکال [6]، کاستنر[7] ، والراند[8] ، 1995 )
در واقع اهمال کاری راه فرار از زیستن تا سرحد در لحظات حال است . اهمال
کاری در واقع ادامه دادن دیروز و اجتناب از امروز است . تصمیم به تعویق
انداختن کاری که می توان در زمان حال نجام داد ، ظاهرا" جانشین قابل قبولی
است . برای عملی ساختن آن و این ( دلایل واهی ) امکان را فراهم می آورد که
خود را فریب دهیم و فکر کنیم که با انجام ندادن کاری که قصد انجام آن را
داشتیم به خودمان دروغ نگفته ایم .
اهمال کاری کار بشر است اما منظور از اهمال کاری مورد بحث تأخیری طبیعی و
معمولی نیست که گاهی اوقات پیش می آید ، بلکه منظور نوعی ویژگی شخصیتی است
که دررضایت فردی اختلال ایجاد می کند و به کیفیت روابط انسانی آسیب می
رساند . این نوع از اهمال کاری را می توان اهمال کاری مزمن یا سندرم فردا
نامید . در خصوص پیش آیندهای اهمال کاری ، محققان و نظریه پردازان به عوامل
مختلفی اشاره نموده اند از قبیل : اضطراب و وابستگی ،ترس از ارزیابی منفی ،
عزت نفس پایین ، ترس از شکست ، تنفر از کار ، فقدان انرژی ( سولومون[9] وراث بلوم[10] ،1984، اسکوئنبرگ[11] ،1995 ) کمال گرایی (جانسون[12] و سلانی ،1996 ) .درماندگی آموخته شده ، خودبینی ،پایین بودن سطح تحمل و عصبانیت ( الیس و جیمز نال ،1997 ، به نقل از فرجاد 1382 ).
اهمال کاری دارای علایمی می باشد که عبارتند از :
رفتار وقت کشی ، اتلاف وقت، احساس غرق شدن در مسیولیت ها، ناتوانی در
اهداف مهم زندگی، انجام کارها با سرعت زیاد، در آخرین دقایق، خیالبافی و
آرزو به جای انجام کارها، نداشتن برنامه ریزی مداوم برای زندگی، دادن
شعارهایی که هیچ گاه انجام نمی شوند . رفتارهای اهمال کاری تأثیرات منفی بر
افراد دارند مانند :بی قراری شبانه و خواب نامناسب ، سطوح بالای استرس و
هراس ، عقب افتادن به دلیل کمبود زمان یا تکمیل نامناسب تکالیف . افراد
اهمال کار بعد از آخرین تعلل ورزی . به خود قول می دهند که دفعات بعد وظیفه
خود را به لحظه آخر موکول نمی کنند ، اما دوباره این اتفاق می افتد (
کاگان[13] ، کاکر[14] ،لیهان [15]و کاندمیر[16] ، 2010 )
رویکردهای اهمال کاری
رویکردهای گوناگونی در زمینه ی اهمال کاری ارائه شده است که در ادامه به آن ها می پردازیم .
رویکردهای رفتاری
این نظریات اهمال کاری را بر حسب تقویت تبیین می کنند یعنی به تعویق
انداختن کار برای فرد اثر تقویتی بیشتری از انجام آن دارد . در این دیدگاه
هدف درمان کاهش نسبت یا درصد زمان تعلل و افزایش نسبت یا درصد مطالعه یا
فعالیت می باشد . برای کاهش تعلل از روش هایی چون الگو سازی ، مدیریت زمان و
فنون برنامه ریزی استفاده می شود.
روش شرطی سازی ابزاری به صورت ارائه جایزه در بین فاصله های مطالعه و از
شرطی سازی کلاسیک برای روش تداعی با ساعت های کار یا مطالعه استفاده می
گردد . با وجود این باید توجه داشت که شرطی سازی در این شیوه مستلزم تمرین
های مکرر میباشد و درمان های کوتاه مدت ممکن است شیوه ای ناموفق باشد . یک
مورد از مداخله در تعلل به این شیوه توسط تاکمن و اسکونبرگ ارائه شده است .
هدف این مداخله درمان نمی باشد . بلکه کاهش فراوانی رفتارهای ناخواسته است
. ( اسکونبرگ و همکاران 1995 )
رویکردهای رفتار منطقی – هیجانی
این نظریات بر نقش باورهای غیر منطقی و چشم داشت های غیر واقع بینانه در
اهمال کاری تأکید می کنند. ( بالیکس و دیوریو ، 2007 ، به نقل از حسینی و
خیر،1388 ) ویژگی رایج در چنین باورهایی ، غیر منطقی بودن آن ها و درمان
متداول در این دیدگاه ، رفتار منطقی – هیجانی می باشد. این نظریه توسط الیس
در سال 1995ابداع گردید . ایده ی اصلی این نظریه آن است که افراد معمولا"
همانطور که فکر می کنند. احساس و عمل می نمایند . مفهوم این ایده آن است که
نظام باورهای افراد ، افکار ، اسناد و ارزش ها ، احساس ها و آن ها را بر
می انگیزاند . ( الیس وکنوس، 1997 )
نظام باورهای از دو قسمت باورهای منطقی و باورهای غیر منطقی تشکیل شده
است . باورهای منطقی ، باورهایی هستند که در کنار یکدیگر به طور منطقی قرار
گرفته و واکنش های رفتاری و هیجانی ، هدف های اساسی را ایجاد می نماید .
باورهای غیر منطقی ناخواستنی هستند ، که واکنش های منفی مثل اضطراب و
افسردگی ایجاد می کنند . نظریه رفتار منطقی – هیجانی روشی برای تعیین تمایز
باورهای منطقی از باورهای غیر منطقی ارائه نموده است . باورهای منطقی
باواقعیت همخوانی بیشتری داشته ، سالم تر بوده و با فلسفه کلی توان بخشی
افراد به ایجاد رفتار و احساس مناسب تر ، هماهنگی دارد. ازاین دیدگاه اهمال
کاری نیزریشه در عقاید غیر منطقی دارد .
الیس ونال ( به نقل از فرجاد ،1382 ) در توضیح عوامل اهمال کاری به 3 تفکر غیر منطقی اهمال کاری اشاره می کنند .
- من باید کارم را خوب انجام دهم در غیر این صورت از کارم راضی نخواهم بود .
- همه شرایط باید به نفع من تغییر یابد و هر چه می خواهم برایم فراهم شود .
- همه باید با من خوب رفتار کنند و احترام مرا نگه دارند .
در مورد اول ، انتظار و توقع زیاد
درباره هر چه بهتر انجام شدن کار ، موجب نگرانی و تشویش و ترس او از شکست
می شود . در مورد دوم ، نتیجه ای که نصیب شخص می شود ، رنجش و خصومت است .
در مورد سوم نتیجه کار ، اضطراب و نا امیدی همراه با پایین بودن سطح تحمل و
عدم توانایی در برابر مشکلات است . در نتیجه این باورهای غیر منطقی افراد
ترجیح می دهند که انجام کار را به تعویق بیندازند . هم چنین از دیدگاه الیس
، عقب انداختن کارها علاوه بر باورهای غیر منطقی از عوامل زیر منشاء می
گیرد .
1- احساس خودکم بینی
یعنی فرد خود را پایین تر از آنچه که هست در نظر می گیرد . نتیجه ی چنین
وضعی کاهش عزت نفس و اعتماد به نفس می باشد .با کاهش عزت نفس بالطبع
احساسات منفی و افکار آزار دهنده در شخصیت فرد رسوخ کرده و فرد آمادگی کار
درست و صحیح (خوب ) را از دست می دهد .
در افراد ضعیف و خود کم بین ، خصوصیات روانی و رفتاری زیر دیده می شود .
آن ها خود را فردی خودخواه و فاقد استعداد می شمارند .
افرادی که قادر به انجام کار در حد مطلوب نیستند .
افرادی که در اغلب کارهای مهم ، با شکست مواجه می شوند . ( دایر، به نقل از شهنی ییلاق ،1385)
افرادی که به آینده خوش بین نیستند و نمی توانند به پیشرفت و ترقی خود در زندگی امیدوار باشند .
افرادی که تحت تأثیر اندیشه های یادشده
زندگی را باخته اند . این اندیشه ها شخص را از همه چیز باز می دارد و مانع
تحمل در زندگی فرد می شود .
2- پایین بودن سطح تحمل ( سرخوردگی )
افراط در هر کاری می تواند منجر به پرتوقعی گردد . البته منظور از
پرتوقعی ، توقع بالادر انجام کارهاست که منجر به سرخوردگی می گردد. هنگامی
که فرد توقع کار بالایی دارد . گونه ای ترس در فرد به وجود می آید که نکند
رفیق من در حد انتظارم نباشد . بدین جهت برای فرار از سرخورده شدن از انجام
کار و کوشش برای حل آن دست می کشد . در نتیجه نسبت به آن بی علاقه می
گردد. در واقع به گفته ی الیس ، توجه بیش از حد برای کسب موفقیت بالا ، فرد
را دچار استرس و اضطراب و فرار از کار خواهد کرد . زیرا انتظار نتیجه ای
بالاتر از توانایی ها و استعدادها ، نه تنها تشویق برانگیز نیست ، بلکه سبب
بیزاری و انزجار نیز هست ، زیرا بازبه تأکید الیس ، توانایی فرد نمی تواند
بیش از حد کارایی او باشد .
[1] - Steel
[2] - Pro
[3] - Casinos
[4] - Frarri
[5] - Knaus
[6] - Sencal
[7] - Koestner
[8] - Valerand
[9] - Solomon
[10] - Roth blum
[11] -Schouwenberg
[12]- Johnson
[13] - Kagan
[14] -Cakir
[15] - Lihan
[16] - Kandmir
فهرست مطالب:
اهمال کاری تحصیلی
تعاریف
اهمال کاری دارای علایمی می باشد که عبارتند از :
رویکردهای اهمال کاری
رویکردهای رفتاری
رویکردهای رفتار منطقی – هیجانی
رویکردهای شناختی
نظریه ی درمان شناختی براساس فرضیات زیر بنا شده است :
رویکرد انگیزشی ( تعلل به عنوان یک مشکل انگیزشی )
اهمال کاری به عنوان یک عادت
اهمال کاری به عنوان یک اختلال شخصیتی
تعلل تحصیلی( اهمال کاری تحصیلی )و تعلل غیر تحصیلی
اهمال کاری و اهمال کاری فعال
مفهوم درماندگی آموخته شده
خوداثر بخشی
منابع فارسی
منابع انگلیسی